TR-Dizin İndeksli Yayınlar Koleksiyonu / TR Dizin Indexed Publications Collection
Permanent URI for this collectionhttps://hdl.handle.net/20.500.11779/1927
Browse
118 results
Search Results
Article Türkiye’de Sosyal ve Çevresel Muhasebe Eğitimi: Üniversitelerin Müfredatına Yönelik Bir İnceleme(2025) Öz, MerveBu çalışma, Türkiye'deki üniversitelerin işletme lisans programlarında sunulan muhasebe eğitiminin sosyal ve çevresel hesap verebilirlik çerçevesindeki yeterliliğini değerlendirmeyi ve ilgili konuların müfredata dahil edilmesinin gerekliliğini ortaya koymayı amaçlamaktadır. Çalışmada geleneksel muhasebe eğitiminin günümüz iş dünyasının ihtiyaçlarına cevap veremediği yönündeki eleştirilerden yola çıkılarak, devlet ve vakıf üniversitelerinin işletme bölümlerinin müfredatları doküman analizi yöntemiyle sistematik bir şekilde değerlendirilmiş ve sosyal ve çevresel sorumluluğun raporlamasını ele alan dersler incelenmiştir. Araştırma sonuçları, Türkiye'de işletme bölümlerinde sosyal ve çevresel sorumluluğun raporlanmasına yönelik ders sayısının oldukça az olduğunu göstermektedir. Derslerin tamamının seçmeli olarak verildiği tespit edilmiştir. Bu derslerin sınırlı olmasının nedenleri arasında akademisyenler ve öğrencilerin gösterdiği direnç, muhasebe derslerinin zor olarak algılanması ve bu konulara ilişkin eğitim materyallerindeki çeşitlilik eksikliği olabileceği ifade edilmiştir. Çalışma, bu konuların zorunlu derslere entegre edilmesinin, akademisyenlere yönelik mesleki gelişim olanaklarının artırılmasının ve öğrenci farkındalığını artıracak etkinliklerin yaygınlaştırılmasının gerekliliğini vurgulamaktadır. Muhasebe müfredatının, vergi odaklı ve kural temelli yaklaşımların yerine, hesap verebilirlik ve şeffaflığı temel alan modern bir yaklaşımla güncellenmesi gerektiğine dikkat çekilmektedir. Akademi, meslek kuruluşları ve sektör arasında iş birliği eğitim ve uygulama arasındaki boşlukları kapatmak için oldukça önemlidir. Bu yaklaşım hem finansal hem de finansal olmayan sosyal ve çevresel bilgilerin raporlanmasının önemine dair farkındalık oluşturmayı hedeflemektedir.Article Anomali Tespiti ve Suistimal Önleme: Telekomünikasyon Sektöründe Bir Uygulama(2025) Koç, Utku; Bulut, Özgür; Özalanyalı, ÖzgeBu çalışmada, telekom sektöründeki satış kanallarında ortaya çıkan anomalilerin tespitine ve suistimal olabilecek durumların engellenmesine yönelik istatistiksel bir yöntem geliştirilmiştir. Yöntemin geliştirilmesi ve test edilmesi sürecinde 371 farklı satış kanalına ait 9 aylık tüm satış bilgileriyle 340 binden fazla gerçek veri noktası kullanılmıştır. Anomali tespitinde en çok karşılaşılan engellerden biri yöntemin anomali olarak işaretlediği noktaların gerçekten anomali olup olmadığının teyit edilmesindeki zorluktur. Her bir kanalın kendi kontrol grubunu oluşturduğu bu çalışmada ise yöntemin anomali olarak işaretlediği noktaların gerçekten bir anomali olup olmadığı ilgili iş birimi tarafından değerlendirilmiş ve teyit edilmiştir. Her bir satış kanalı için günlük güven aralıkları ayrı ayrı hesaplanmış ve bu aralığın dışına çıkan durumlara hızlı tepki veren bir yöntem kullanılarak olası suistimallerin önüne geçilmiştir. Elde edilen bulgular, önerilen yöntemin anomali tespitinde başarılı olduğunu ve satış süreçlerindeki potansiyel suistimallerin önüne geçtiğini ve dolayısıyla müşteri memnuniyetini artırdığını göstermektedir. Geliştirilen yöntem yüksek performans ve ölçeklenebilirliği sağlamak için çoklu mimari yapısında uygulamaya alınmıştır. Geliştirilen yöntem ve uygulama, güvenlik ve veri bütünlüğü konularında da önemli avantajlar sunmaktadır. İlgili iş birimlerinin hızlı ve etkili kararlar alabilmesi, organizasyonun genel risk yönetimi stratejisine büyük katkı sağlamaktadır. Bu sayede, potansiyel tehditler zamanında tespit edilerek işletmenin güvenlik standartları korunmakta ve sürdürülebilir bir operasyonel çevre yaratılmaktadır. Ayrıca, projenin teknik yapısı anomali tespit sisteminin sürekli iyileştirilmesi hem yazılımın performansını artıracak hem de daha ileri düzeyde veri analizi imkanı sunacaktır. Sonuçlar, telekom şirketlerinin stratejik karar alma süreçlerine önemli katkılarda bulunarak rekabet avantajı sağlamalarına yardımcı olmaktadır.Article Suçluluktan Tiksintiye: Türkiyeli ve Belçikalı Katılımcılarda Obsesyonların Ahlaki-Duygusal Profili(Association for Clinical Psychology Research, 2026) Ozcanli, FulyaSon yıllarda artan çalışmalar, obsesif-kompulsif bozukluğun ahlakla yakından ilişkili olduğunu göstermektedir. Ancak mevcut psikolojik modeller, ahlaki duyguların bu bozukluğun etiyolojisi ve tedavisindeki rolünü çoğunlukla göz ardı etmektedir. Bu çalışma, farklı ahlaki vurgulara sahip iki kültürde çeşitli obsesyon türlerine ilişkin temel ahlaki duyguları incelemektedir. Araştırmanın örneklemini, Türkiye’den 362 (Ort. = 20.75, %86 kadın) ve Belçika’dan 247 (Ort. = 18.40, %84 kadın) üniversite öğrencisi oluşturmuştur. Katılımcılar, dört obsesyon alanına (saldırganlık, cinsellik, bulaş/kirlenme ve simetri/kesinlik) ilişkin ifadelere dayalı olarak yedi duygunun—utanç, suçluluk, mahcubiyet, öfke, küçümseme, tiksinme ve korku—deneyimlenme sıklığını değerlendirdiler. Obsesyon boyutları, Leuven Obsesif Düşünceler Envanteri (LOII-R) ile ölçülmüş ve ahlaki duyguları değerlendirmek amacıyla bu çalışma kapsamında yeni bir ölçek geliştirilmiştir. Ana- lizler, suçluluk, utanç, tiksinti ve öfkenin her iki kültürde yaygın olduğunu ancak sıklıklarının farklılık gösterdiğini ortaya koymuştur. Saldırganlık obsesyonları ve simetri/kesinlik şüpheleri her iki kültürde de suçluluk, öfke ve korku ile ilişkilendirilmiştir. Ancak, cinsel ve bulaş/kirlenme obsesyonlarında kültürel farklılıklar gözlenmiştir. Türk katılımcıların bu obsesyonlara karşı daha yüksek düzeyde tiksinti ifade ettiği ve cinsel obsesyonlar karşısında Belçikalı katılımcılara kıyasla daha fazla utanç, suçluluk ve mahcubiyet hissettikleri bulunmuştur. Bu sonuçlar, özellikle Türk kültüründe kutsallık ve temizlik temelli değerlerin ahlaki sistemde daha merkezi bir rol oynadığını düşündürmektedir. Çalışma genel olarak, obsesyonların belirli ahlaki duygularla nasıl ilişkilendiğini ve bu ilişkinin obsesyon türüne göre farklılık gösterdiğini ortaya koymaktadır. Bulgulardaki kültürel farklılıklar, her kültürün ahlaki önceliklerini yansıtmakta ve bu etkiler özellikle Türk örnekleminde daha belirgin görünmektedir.Article Water Accounting in Social Sciences: Trends, Developments, and Future Research Directions(2025) Öz, MerveWater accounting is crucial for providing integrated information that supports water governance and management. It provides a foundation for informed decision-making for various stakeholders who rely on water information for different purposes. Water accounting is not new; it has evolved significantly over the past three decades. This study systematically reviews publications in Social Sciences Citation Index (SSCI) journals within the Web of Science database through bibliometric analysis, examining the research trends and developments in water accounting. One hundred-five publications were analyzed, revealing fluctuating yet increasing research activity. The earliest recorded study dates to 2005, with a marked increase in publications after 2012. The Journal of Cleaner Production and The Journal of Sustainability are the leading sources, each contributing nine studies. Australia has emerged as a dominant contributor to water accounting research in social sciences, followed by China. Key trending topics in the field include water footprint, virtual water, consumption, trade, sustainability, and scarcity. Future research should focus on corporate water accounting, virtual water, and consumption patterns of entities and individuals and strengthen interdisciplinary collaboration in water studies. This study aims to enhance academics' awareness and understanding of water accounting in water management, governance, water economics, and environmental accounting.Translation Türklerin Otuz Boyu(2025) Dobrovıts, Mıhály; Yalçın, HasanMevcut çalışma evvela göçebe boylar ve boy konfederasyonları için kullanılan Türk ve Çin terminolojisini incelemekte, ardından Prenses Xienli Pijia'nın (Bilgä) Çince mezar taşında bulunan ve prensesin babası Gudulu (= Ḳutluġ) Mechuo'nun Otuz Boyun Türk Kağanı olduğunu bildiren meşhur ibareyi tahlil ederek devam etmektedir. K. Czeglédy'nin Türk konfederasyonunun sayı yapısını tefsir eden daha eski bir teşebbüsünün aksine, yazar meseleyi başka bir şekilde izah etmektedir. Ona göre Dokuz Soy (jiu xing) ibaresi, Doğu Türklerinin on bir boyunun eklenmesi gereken toḳuz oġuz’u temsil etmektedir. Bu iki grup yirmi boyu teşkil eder ve bu sayıya Batı Türklerinin on boyunu (On Oḳ) eklediğimizde, tekmil Türk konfederasyonunun otuz boyunu elde ederizArticle Tasarımda Altı Sigma Yöntemi ile Statik İvme Test Düzeneği Tasarımı(2025) Özcan, Alaattin Sarper; Kılıç, Namık; Kantar, Berkman IlgınÇalışmada, havacılık, uzay ve kara platformlarında operasyonel yükler sebebiyle maruz kalınan yüksek ivme seviyelerinin test edilmesine yönelik santrifüj statik ivme test sisteminin Tasarımda Altı Sigma yöntemi ile geliştirilmesi aşamaları anlatılmaktadır. İlk aşamada gerçekleştirilen Kalite Fonksiyon Açılımı ile müşteri gereksinimleri teknik isterlere dönüştürülmüştür. İkinci aşamada Tasarım Hata Modu Etki Analizleri ve kavramsal tasarım yöntemleri ile olası tasarım zayıflıkları ve riskler değerlendirilmiştir. Daha sonra test platformunun güvenli ve yüksek performansta çalışması ve testler sırasında oluşacak güç ihtiyacının azaltılmasına yönelik yapısal optimizasyon çalışması, deney tasarımı ve Hesaplamalı Akışkanlar Dinamiği simülasyonları ile gerçekleştirilmiştir. Çalışma boyunca çeşitli Tasarımda Altı Sigma araçları kullanılarak, ilk seferde doğru tasarım hedeflenmiştir. Oluşturulan veriler ışığında test platformunun güvenli ve fonksiyonel şekilde çalışması için gerekli olan detay tasarım tamamlanmıştır. Yapılan validasyon çalışmaları ile statik ivme test sistemi kullanıma hazır hale getirilmiştir. Proje performans parametreleri karşılaştırılarak, uygulanan ürün geliştirme metodunun klasik Faz Geçiş yöntemine göre etkinliği gösterildi.Article A Bibliometric Analysis of Greenwashing and Firm Value(2025) Öz, Merve; Alagöz, Hilal Merve; Menderes, Cansu KorkmazPurpose – Greenwashing, traditionally a marketing concept, has gained increasing relevance in economics, finance, accounting, and law. As a result, bibliometric analyses on greenwashing have attracted growing scholarly interest. This study conducts a bibliometric analysis of the literature on greenwashing and firm value, identifying key trends, productive countries, institutions, influential authors, and collaborative networks while examining the relationship between greenwashing and firm value. Design/methodology/approach – Data were collected from the Web of Science (WoS) database through systematic searches. The analysis includes 473 publications from 2003 to 2024 in disciplines such as environmental sciences, business, management, finance, communication, and ethics. Among these, 170 studies explicitly address both greenwashing and firm value. Results – The findings indicate a substantial increase in research output, particularly after 2020, with nearly 50 publications per year by 2023. Sustainability, performance evaluation, and transparency emerge as dominant themes. While China leads in research output, European countries exhibit higher collaboration rates. Influential authors, such as Li W and Zhang D, and leading journals, including the Journal of Business Ethics, have significantly shaped the field. Thematic developments indicate a shift from management-centered discussions to a stronger emphasis on sustainability and financial performance. Discussion – The study provides theoretical and practical insights into the impact of greenwashing on firm value, offering implications for managers, stakeholders, policymakers, and researchers. While greenwashing remains a relatively new research area, its scholarly attention is expanding rapidly. This study contributes by examining both greenwashing and its financial implications, particularly how stakeholders perceive greenwashing and its effects on firm value.Article Sürücüsüz Geleceğe Doğru: Otonom Araçlara Yönelik Tüketici Tutumları Üzerine Bir Araştırma(2025) Köse, Şirin GizemDijitalleşme ile gelişen otomasyon teknolojisi, günümüzde neredeyse her alanda kullanılmakta, günlük hayatının vazgeçilmez bir parçası haline gelmektedir. Otomasyon teknolojisinin en yeni uygulamalarından biri olan otonom araçlar, ulaşım sistemini temelden değiştirme potansiyeline sahip bir teknolojidir. Otomotiv sektörünün teknoloji ile geçirdiği bu değişim, insanların gerçekleştirdiği sürüş deneyimini otomatikleştirmektedir. Bu çalışmanın amacı otonom araçlara yönelik tutumları inceleyerek, otonom araçların benimsenmesini kolaylaştıran ve zorlaştıran unsurları ortaya çıkarmaktır. Bu kapsamda gerçekleştirilen derinlemesine görüşmelerden elde edilen veriler içerik analizi ile incelenmiş, temalar ortaya çıkarılmıştır. Çalışma sonuçlarına göre otonom araçları benimsemeyi kolaylaştıran faktörler algılanan fayda (çevresel, sosyal, duygusal, toplumsal), algılanan kullanım kolaylığı ve kullanışlılık, kişilik özellikleri ve hayat tarzı, ilgilenim, görünürlük ve yaygınlaşma, denenebilirlik ve yeniliktir. Otonom araçları benimsemeyi zorlaştıran faktörler ise veri gizliliği ve teknoloji endişesi, yüksek fiyat algısı, düşük algılanan kullanım keyfi, güven eksikliği ve belirsizlik olarak ortaya çıkarılmıştır.Article Osmanlı Sonrasında Balkanlarda Halk Anlatılarının ve Mimarlık Mirasının Sahiplenilmesi(2025) Sezgin, AhmetBir yapı ustasının, İkarus efsanesine benzer şekilde, inşa ettiği yapıdan düşmesi veya uçarak kaçması, Balkanlar’da yaygın bir halk anlatısıdır. Bu içerikteki anlatılardan biri Edirne’deki Selimiye Camii’ni de konu eder ve ilk olarak 19. yüzyılın sonlarında Bulgaristan’da kaydedilmiştir. Bu halk anlatısı, 1930’lar ve 1940’lar boyunca Türk ve Bulgar milliyetçi söylemleri arasında millî sınırları aşan bir tartışmanın odağı haline gelmiştir. Bu süreçte, Osmanlı mimari mirasının milliyetçi akımlar tarafından sahiplenilmesinin ve ulusal kimlik oluşumlarının kesişiminde kalmıştır. Bu makale, bu halk anlatılarının çeşitliliğini ortaya koyduktan sonra, milliyetçi hareketlerin bu anlatıların çağdaş yorumlarına, Osmanlı mimari sahiplenmesi bağlamında nasıl yaklaştığını irdelemektedir. Bu yaklaşımlar ve tartışmalar irdelenirken, makale halk anlatıların senkretizmi ile ulusal kimlik inşası arasındaki gerilimi ortaya koymaktadır.Article Boyalı Yüzeyler Odağında Restorasyon Projelerinde Kurşun Maruziyet Riskinin Değerlendirilmesi(2025) Kale, Özge Akboğa; Uzun, İbrahim Mert; Sezer, DamlaRestorasyon ve renovasyon faaliyetleri inşaat endüstrisinin bir alt bileşeni olmasına rağmen sağlık ve güvenlik riskleri bakımından yapım işlerinden farklıdır. Özellikle kimyasal risk etmenleri bakımından restorasyon projeleri yapım işlerine göre özgün risklere sahiptir. Bunun en önemli nedeni, tarihi binalarda kullanılan yapı malzemeleri ve kaplamaların zamanla ayrışması veya zarar görmesi nedeniyle tehlikeli maddelerin ortaya çıkmasıdır. Restorasyon faaliyetleri sırasında ortaya çıkabilecek asbest ve kurşun gibi maddelere maruziyet sağlık üzerinde olumsuz etkilere sahiptir. Asbest ve kurşuna maruziyeti önlemek ve korunma tedbirlerini belirlemek amacıyla ulusal ve uluslararası düzeyde bir dizi mevzuat bulunmaktadır. Ne var ki restorasyon projelerinde kurşun maruziyetini önlemeye yönelik yeterli araştırma ve mevzuat düzenlemesi mevcut değildir. Bu çalışmada, kurşun maruziyetinin sağlık üzerindeki etkileri detaylı şekilde açıklanmış, tarihi binalarda kurşun içermesi muhtemel yapı malzemeleri tanıtılmış ve projelerde kurşun maruziyetine neden olabilecek aktiviteler belirtilmiştir. Ayrıca restorasyon projelerinin risklerinin değerlendirmesi sürecinde dikkat edilmesi gerekenler ve risk kontrol hiyerarşisine uygun olarak kurşun maruziyetini azaltmaya yönelik koruyucu önlemler ele alınmıştır. Son olarak, İstanbul’da yer alan 19. yüzyılda yapılmış ahşap bir evin restorasyon projesinde iş tehlike analizi (JSA) yaklaşımından faydalanılarak kurşun maruziyeti risklerinin nasıl değerlendirilebileceği açıklanmıştır.