Bir Siyasi Davanın Anatomisi: Barış için Akademisyenler Vakası Egemenlik Gösterisi Olarak Dava ve Hakikatin Tersi Yüzü

Abstract

2016’nın Ocak ayında Türkiye’nin ve dünyanın çeşitli üniversitelerinden 1128 akademisyen ve araştırmacı, kısaca “Barış Bildirisi” olarak bilinen “Bu suça ortak olmayacağız” başlıklı metinle, hükümetin Güneydoğu illerinde ilan ettiği süresiz sokağa çıkma yasaklarını ve yasaklar sırasındaki askeri operasyonlarda kullanılan orantısız kolluk gücünü protesto ettiler. Akademisyenler ayrıca hükümete, 2015’te kesintiye uğrayan barış görüşmelerine geri dönme çağrısı yaptılar. Hükümetin güvenlik politikalarını kınayan ve temel insan haklarını koruma çağrısı yapan, ülke tarihinde daha önce görülmemiş kitlesellikteki bu akademisyen girişimi, bildiri yayınlandığı andan itibaren hemen her resmî merciinin seferber edildiği, örgütlü ve çok yönlü bir siyasi baskıyla karşı karşıya kaldı. Bu siyasi baskının bir ayağı da, bildiri imzacılarının terör örgütü propagandası yapma suçlamasıyla yargılandıkları ve mahkûm edildikleri ceza davalarıydı. Bu çalışma, Barış Bildirisi imzacılarının yargılandığı üç yıllık sürece odaklanarak, ceza davasının siyasi rejimin düşman olarak işaretlediği grupları bastırmak için hangi yöntemlerle inşa edildiğini ve otoriter bir rejimde baskı aygıtı olarak yargıya nasıl işlev yüklendiğini incelemeyi amaçlıyor. Çalışma aynı zamanda, Barış için Akademisyenler vakası üzerinden, itham edilen politik öznelerin siyasi davayı bir itiraz ve direniş alanına dönüştürme ve failliğin anlamını ters yüz etme imkânını tartışmaya açıyor.

In Turkey, in January 2016, 1128 academics and researchers from Turkey and other countries published a petition entitled « We will not be a party to this crime » whose aim was to denounce the serious human rights violations committed during the military operations conducted under curfew in the southeast of the country in 2015-2016. The petition also aimed at calling for the resumption of peace negotiations that were interrupted in 2015. Upon the release of the petition, this massive initiative of academics, unprecedented in the country’s history, provoked a strong political reaction and unprecedented state repression against the signatories. The signatory academics were subject to criminal investigation, dismissal, suspension, detention, and exile. State repression against academics was further exacerbated by massive dismissals under the state of emergency established following the attempted military coup in July 2016. The 406 academics who signed the peace petition were irrevocably dismissed from public service, their names having been put on the lists attached to the emergency decree-laws. They lost their professions, sources of living and social, economic and political rights. In the face of the escalating repression, the number of supporters of the petition reached 2020, and many statements of support were published in solidarity with the signatory academics from Turkey and abroad. Finally, criminal justice was mobilized against the signatories, who were charged with terrorist propaganda. Focusing on the peace petition, this study examines the legal methods and tactics through which the criminal trial and anti-terror legislation are instrumentalized to punish political groups seen as enemies, and the functions assigned to the judiciary as a repressive apparatus in an authoritarian regime. The article also examines the public consequences of the suppression of dissenting intellectual activity and speech, and aims to open up for discussion the possibility for the accused political subjects to transform the political trial into a site of public contestation.