GCRIS

Now showing 1 - 2 of 2

Uçtan Uca Yöntemi İle Büyük Dil Modeli Tabanlı Sohbet Botlarının Performans Değerlendirmesi:Llama-8b,Llama-7b,Gemma-7b ve Mistral-7b
(2025) Cenk, Naile; Karahoca, Adem
Bu çalışma, müşteri destek sohbet robotları bağlamında büyük dil modellerinin (LLM) performansını uçtan uca (E2E) değerlendirme çerçevesi kullanarak incelemektedir. Özellikle, Gemma-7B, Mistral-7B,Llama-8B ve Llama-7B adlı dört önde gelen açık kaynak model; kullanıcı sorgularını anlamada ve anlamlı, doğru yanıtlar üretmede gösterdikleri başarıya göre karşılaştırılmıştır. İncelenen chatbot uygulaması, eğitim içerikleri sunan bir dijital platformda danışmanlık hizmeti vermek amacıyla tasarlanmış ve 3000'den fazla özenle hazırlanmış soru-cevap çiftiyle test edilmiştir. Değerlendirme süreci, hem anlamsal hem de sözcük düzeyinde ölçütleri birleştirmektedir. Model yanıtlarının uzmanlarca yazılmış yanıtlarla ne derece örtüştüğünü belirlemek için kosinüs benzerliği; sözcük düzeyindeki doğruluğu ölçmek için ise ROUGE metrikleri kullanılmıştır. Bulgular, Gemma-7B ve Llama-8B modelinin tüm metrikler boyunca en tutarlı performansı sergilediğini, Mistral-7B'nin dengeli ancak zaman zaman değişken çıktılar ürettiğini, Llama-7B'nin ise yapısal olarak güçlü olmasına rağmen anlamlı ve bağlama uygun yanıtlar üretmede zorlandığını göstermektedir. Sonuçlar, gerçek dünya chatbot uygulamaları için model seçiminin pratik sonuçlarını ortaya koymakta ve LLM performansının müşteri etkileşimi bağlamında değerlendirilmesinde çok boyutlu analiz yöntemlerinin önemini vurgulamaktadır.
Dengesiz Veri Ambarları İçin Düşük Maliyetli ve Yüksek Performanslı Veri Tabanı Sistemi Çözümleri
(2025) Demir, Bedrun Gazanfer; Karahoca, Adem
1970'lerden itibaren RDBMS veritabanları, yalnızca OLTP sistemlerinde değil, aynı zamanda analitik sistemlerde de en yaygın kullanılan veritabanı türü olmuştur. Bu durum, hem teknik faktörler hem de veritabanı sistemlerinin ihtiyaçlara göre tarihsel gelişimiyle açıklanabilir. 1980'lerden önce analitik ihtiyaçlar doğrudan OLTP sistemleri üzerinden karşılanıyordu. Ancak 1980'lerden sonra, Inmon ve Kimball modelleri temel alınarak analitik veritabanları geliştirildi. Bu modeller, geleneksel 3NF modeline alternatif olarak ortaya çıktı ve OLTP sistemlerinden bağımsız, farklı platformlarda çalışan sistemler haline geldi. Kolon bazlı veritabanı uygulamaları 1969'dan itibaren var olmasına rağmen [1,2], son 15 yıla kadar yaygınlaşmamıştır. Bu veritabanlarının giderek daha fazla tercih edilmesinin temel nedeni, verinin olağanüstü boyutlara ulaşması ve hızla artmaya devam etmesidir. Mimari yapıları sayesinde, özellikle veri ambarı (DWH) çözümlerinde daha başarılı sonuçlar sunmaktadırlar. Bu tezde öncelikle, kolon bazlı veritabanlarının RDBMS sistemlerinden daha başarılı olup olmadığını inceleyeceğiz. Eğer daha başarılılarsa, ne ölçüde daha iyi performans sunduklarını, hangi koşullarda avantaj sağladıklarını ve en önemlisi, bu üstün performansın temel nedenlerini araştıracağız. İkinci olarak, bu karşılaştırmanın maliyet boyutuna odaklanacağız. Çalışmamız, kolon bazlı veritabanlarının iş dünyasında nasıl uygulanabileceğini de göz önünde bulundurmaktadır. Bu nedenle, maliyetlerini RDBMS sistemleriyle kıyaslayacağız. Performans artışı ile maliyet arasında bir korelasyon olmalıdır; ideal senaryoda, kolon bazlı veritabanları sadece daha iyi performans sunmakla kalmayıp, aynı zamanda RDBMS sistemlerine kıyasla daha düşük maliyetli olmalıdır. Eğer bu mümkünse, en iyi seçenek bu olacaktır. Bir diğer önemli konu ise, gerçek bir veri ambarı (DWH) uygulaması üzerinde inceleme yaparak, teorik sonuçların iş dünyasındaki istisnalar nedeniyle doğrulanmasının zor olduğu durumları anlamaktır. Bu nedenle, Star Schema Benchmark (SSBM) [3] yerine, bir GSM şirketinin boyutsal modelleme (özellikle takımyıldızı/galaksi alt tipi) kullanan veri ambarı üzerinde çalışarak karşılaştırma yapacağız. Anahtar Kelimeler: (Kolon, database, RDBMS, DWH, MPP) Bilim Dalı Sayısal Kodu: 92432

Yüksek Lisans Tezleri

Browse

Filters

Settings

Sort By

Results per page

Search Results