Yüksek Lisans Tezleri
Permanent URI for this collectionhttps://hdl.handle.net/20.500.11779/1785
Browse
Search Results
Master Term Project Hikaye Anlatımının ve Hikayeleştirmenin Öğrenme Süreçlerine ve Çocuğun Bilişsel Gelişimine Etkileri(MEF Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, 2021) Sarıkaya, Hülya; Melike Acar...Master Term Project Çocuklardaki Yardım Etme Davranışına Yönelik Tutumların Sosyal Alan Teorisi Kapsamında İncelenmesi(MEF Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, 2021) Küçükosman, Özge; Melike AcarBu araştırmanın amacı ilkokul 3. ve ortaokul 7. sınıf çocuklarının yardımdavranışlarına yönelik tutumlarının ve gerekçelerinin Sosyal Alan Teorisi (Turiel,1983) kapsamında incelemesi ve karşılaştırılmasıdır. Araştırmanın evreni İstanbul’daki eğitim ve gelir seviyesi yüksek ailelerin çocuklarının okuduğu özel bir ortaokulun 3. ve 7. sınıf öğrencileridir. Örneklem seçiminde tabakalı yöntem kullanılmış ve toplam 28 öğrenci ile çalışılmıştır. Yapılan klinik görüşmeler sırasında katılımcılara dört farklı hikâye anlatılmış ve her durum için yardım etme eğilimleri tespit edilmiştir. Yardım talep eden kişinin yardımaduyduğu ihtiyaç ve yardım eden kişinin bulunacağı fedakârlık düzeyinin farklılık gösterdiği bu hikayelerde katılımcılardan yardım etmeye yönelik eğilimlerine gerekçe göstermeleri istenmiş ve katılımcıların gerekçeleri Sosyal Alan Kuramı alanları ve alt kriterler ile eşleştirilmiştir. Öğrencilerin hikayelerin tamamı dikkate alınarak verdiği cevaplar incelendiğinde yardım etme davranışının kız öğrencilerde yaşla birlikte azalma gösterdiği; oğlan öğrencilerde ise artış gösterdiği tespit edilmiştir. Hikayelerdeki yardım davranışı ayrı ayrı incelendiğinde, öğrencilerin karşılarındaki kişinin yardıma ihtiyacı arttıkça yardım etme davranışının da arttığı görülmüştür. Kişinin yardıma ihtiyacının fazla olduğu durumlarda öğrencilerin bulunacakları fedakârlık düzeyi artsa da kişisel çıkarlarını ikinci plana atarak yardım etme davranışında bulunmayı tercih ettikleri görülmüştür. Öğrenciler çoğunluklayardım etme gerekçelerini evrensel ahlaki normlar kavramlarıyla açıklamışlardır. Karşılarındaki kişinin yardım ihtiyacının düşük olduğu ancak ödeyecekleri bedelin yüksek olduğu durumlarda öğrencilerin yardım etme eğilimleri yaş ve cinsiyete göre farklılıklar göstermiştir. Öğrencilerin her hikâye için yardım etme eğilimleri ve bu eğilimlerine gösterdikleri gerekçeler MEB’in kök değerler içinde kabul ettiği yardımseverlik ve Sosyal Alan Teorisi çerçevesinde tartışılmıştır.Master Term Project Çocukların Kural ve Otoriteye Yönelik Değerlendirmeleri(MEF Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, 2021) Düzenli, Neslihan; Melike AcarBu çalışma 5-6 yaş (59-71 aylık) arasındaki çocukların kural ve otoriteye yönelik değerlendirmeleri bağlamında okulöncesi dönem çocuklarının evlerdeki kurallar üzerine nasıl düşündüklerini ortaya çıkarmak amacıyla yapılmıştır. Araştırmada nitel araştırma yöntemlerinden yarı yapılandırılmış görüşme tekniği kullanılarak deneklere açık uçlu sorular yöneltilmiştir. Analiz aşamasında geliştirilen kodlama şemalarına göre numaralandırılan anlatılar, SPSS 21 paket programı kullanılarak istatistiki analizleri yapılmış ve elde edilen bulgular yorumlanmıştır. Araştırma kapsamında elde edilen sonuçlara göre çocuklarını her konuda serbest bırakan anne tepkisine rastlanmadığı, annelerin sözel uyarı ve mantıklı açıklamalar yaptığı tespit edilmiş; annelerin, çocukların gözünden, suç teşkil edebilecek davranışlara gösterdikleri tepkilerin ahlaki ve ihtiyatlı sebepler kategorisinde toplandığı görülmüştür. Küçük çocuklar tarafından otorite ve ceza odaklı muhakemenin yapıldığı saptanmıştır. Yine çocukların gözünden anne sözü dinlenmediğindeki anne tepkileri değerlendirildiğinde, annelerin çocuklara karşı duygusal tepkiler gösterdikleri ön plana çıkmıştır. Ayrıca araştırma sonuçlarına göre sosyo-kültürel kodlar, okul kuralları, disiplin bağlamındaki oranların ahlaki oranlara göre daha düşük olduğu da görülmüştür. Bu çalışma, eğitim programlarının oluşturulma aşamasında, öğretmenlerin, anne ve çocuklarla kurdukları diyaloglar ve yine okul ve ev ortamında kurdukları ilişkiler bağlamında değerlendirilmelerinin daha sağlıklı yapılabilmesi açısından önem taşımaktadır.Master Term Project Tipik Gelişen Ortaokul Öğrencilerinin Otizm Spektrum Bozukluğu Olan Akranlarının Dışlanmasına Yönelik Değerlendirme ve Yargıları(MEF Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, 2021) Sonuç Etkin, Nurcan; Melike AcarBu araştırmayla Otizm Spektrum Bozukluğu olan öğrencilerin akademik ve sosyal ortamlardan dışlanmasının tipik gelişen çocuklar tarafından nasıl algılandığı incelenerek sınıflarda uygulanacak eğitim programlarında Otizm Spektrum Bozukluğu yaşayan öğrencilerin kaynaştırma/bütünleştirme çalışmalarının niteliğini arttıracak öneriler sunulması hedeflenmiştir. Araştırmanın evreni İstanbul’da bulunan eğitim ve gelir seviyesi yüksek ailelerin çocuklarının okuduğu özel ortaokulda 8. sınıfta öğrenim gören tüm öğrencilerdir. Örneklem seçiminde tabakalı örneklem yöntemi kullanılmıştır. Bu araştırmada 8. sınıfa devam eden, 7 kız 8 oğlan, toplam 15 öğrencinin görüşleri alınarak durum analiz çalışması yapılmıştır. Online yapılan klinik görüşmelerde öğrencilerden Otizm Spektrum Bozukluğu olan bir öğrencinin tipik gelişen öğrenciler tarafından dışlandığı (notla değerlendirilen ve notla değerlendirilmeyen akademik, ödül olan ve ödül olmayan sosyal ortam) hikayelerde dört farklı durum anlatılmış ve değerlendirmeleri istenmiştir. Yapılan değerlendirmelere baktığımızda, genel olarak tipik gelişen öğrencilerin, Otizm spektrum bozukluğu olan öğrencilerin dışlanmasını onaylamamaktadır. Tipik gelişen öğrenciler, özel gereksinimli öğrencinin dışlanmasını değerlendirirken, notla değerlendirmenin olduğu ya da olmadığı akademik projeden dışlanmasını, ödül olan veya olmayan sosyal alandan dışlanmasından daha olumsuz bir durum olarak değerlendirmişlerdir. Öğrencilerin, özel gereksinimli öğrencinin akranları tarafından dışlanmasını değerlendirme gerekçelerinde cinsiyete bağlı anlamlı bir farklılık bulunmamakla birlikte, gerekçelendirmelerde anlamlı farklılıklar görülmektedir. Öğretmene yönelik tavsiyelerde anlamlı bir fark olmadığı, öğrencilerin genel olarak kapsayıcı ve demokratik müdahaleleri önerdikleri görülmüştür. 8. sınıf öğrencilerinin, ödül olmayan sosyal ortamlar için otizmli akranlarının dışlanma durumlarını pragmatik (akademik kaygı) alana bağlı olarak değerlendirmelerinin yüksek oranda olduğu görülmüştür. Araştırmanın bulguları kapsayıcı-bütünleyici eğitim felsefesi, Piaget’in Bilişsel Gelişim Kuramı ve Sosyal Alan Teorisi odağından tartışılarak öneriler sunulmuştur.Master Term Project Tipik Gelişen İlkokul Birinci Sınıf Öğrencilerinin Otizmli Akranlarının Dışlanmasına Yönelik Değerlendirme ve Yargıları(MEF Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, 2021) Ayyıldız Atılgan, Fatma Yıldız; Melike AcarOtizm Spektrum Bozukluğu (OSB) olan çocukların akranlarıyla nitelikli bir eğitim ortamında eğitim görmeleri temel bir haktır. Bu çalışma kapsayıcı eğitim anlayışını temel alan hak temelli bir yaklaşımla hazırlanmıştır. Kapsayıcı eğitim tüm çocukların öğrenim ortamlarının tüm bileşenlerinin öğrencilerin ihtiyaçlarına cevap verecek biçimde tasarlanmasını içeren bir yaklaşımdır. Bu bağlam dışlayıcı ortamların olmadığı bir öğrenim ortamında eğitim görmelerini dolayısıyla özel gereksinimi olan tüm öğrencilerin kendi akranları tarafından da kabul göreceği ortamların oluşturulmasını içerir. Bu araştırmayla OSB olan öğrencilerin tipik gelişen akranları tarafından nasıl algılandığı ve değerlendirildiği incelenerek nitelikli eğitime erişimlerini sağlayacak, okullarda oluşturulacak öğrenme ortamlarında OSB yaşayan öğrencilerin kaynaştırma/bütünleştirme çalışmalarının niteliğini arttıracak, öneriler sunulması hedeflenmiştir. Araştırmanın evreni İstanbul’da bulunan eğitim ve gelir seviyesi yüksek ailelerin çocuklarının okuduğu Özel İlkokul 1. sınıfta öğrenim gören tüm öğrencilerdir. Örneklem seçiminde tabakalı örneklem yöntemi kullanılmıştır. Bu araştırmada 1. sınıfa devam eden toplam 22 öğrencinin görüşleri alınarak durum analiz çalışması yapılmıştır. Klinik görüşmelerde öğrencilerden OSB içinde olan bir öğrencinin tipik gelişen öğrenciler tarafından akademik ve sosyal ortamlar içinde dışlanmasına yönelik hazırlanmış hikayelerde dört farklı duruma yönelik değerlendirme yapmaları istenmiştir. Tipik gelişen öğrencilerin, OSB’li öğrencilerin dışlanmasına yönelik değerlendirmelerinde cinsiyete bağlı istatiksel olarak anlamlı bir farklılık bulunmamıştır. Araştırmanın ilk hikayesi olan akademik ortamlarda not olmayan durumlar için kızlar dışlanmayı uygun bulmazken oğlanlar iki görüş arasında kalmışlardır. Oranlara bakıldığında çok ciddi fark olmamasına rağmen çıkan fark gelişimsel olarak açıklanabilir. Gelişimsel özelliklerine bakıldığında kızlar oğlanlara göre daha çok iyi oluş üzerine düşünüp yorum yapmaktadırlar. Tipik gelişen öğrenciler, OSB olan öğrencinin akademik alanda dışlanmasını, sosyal alandan dışlanmasından daha olumsuz bir durum olarak değerlendirmişlerdir. Öğretmene yönelik tavsiyelerde 1. sınıf öğrencilerinin genel olarak kapsayıcı ve demokratik müdahaleleri önerdikleri görülmüştür. Bu araştırmada, tipik gelişen öğrencilerin OSB olan akranlarının dışlanmasına yönelik değerlendirme ve yargıları hak temelli bir yaklaşımla kapsayıcı-bütünleyici eğitim felsefesi, Piaget’in Bilişsel Gelişim Kuramı ve Sosyal Alan Teorisi çerçevesinden tartışılmıştır.Master Term Project Birinci Sınıf Öğrencilerinin Toplumsal Cinsiyet Kalıp Yargıları Üzerine Sorgulamaları(MEF Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, 2021) Öznemli, Esra Tuğçe; Melike AcarBu araştırma özel bir ilkokuldaki 74-84 ay yaş aralığındaki çocukların toplumsalcinsiyet bağlamında sahip olduğu düşünce ve yargıların neler olduğu, bu düşünce ve tutumların cinsiyet rollerinin şekillenmesinde ve cinsiyet temelli ayrışmasına nasıl yansıdığını tespit etmek amacıyla yapılacaktır. Araştırmanın örneklemini 2020-2021 Eğitim-Öğrenim Dönemi’nde İstanbul’da bir özel okulda öğrenim gören 74-84 ay yaş aralığındaki 8 kız, 8 oğlan olmak üzere 16 öğrenci oluşturmaktadır. Veri toplama aracı olarak, cinsiyet ve toplumsal cinsiyet rolleri temelli durumu anlatan kurgu hikâye, duygu durum kartları ve öğrencilerin yaş, cinsiyet ve sınıf düzeylerine ilişkin bilgi formu kullanılmıştır. Araştırma bulguları betimsel analiz yöntemi ile yorumlanmıştır. Bulgular bize çocukların oyuncağın renginden çok (pembe ya da mavi) seçilen kostüm konusunda değerlendirmeler yaparken cinsiyet kalıp yargılarını kullandıklarını göstermiştir. Çalışmada toplumsal cinsiyet kalıp yargılarının çocuklar üzerindeki algısı ve bu algı ile şekillenen bakış açıları anlamlandırılmaya çalışılmıştır.Master Term Project Ergenlerde Ödül ve Ceza Algısı(MEF Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, 2021) Akagündüz, Berrak; Melike AcarBu çalışmanın temel amacı öğrencilerin okul ortamında deneyimledikleri ödül ve ceza sistemine yönelik değerlendirmelerini araştırmaktır. Bu amaçla çalışma İstanbul’da yüksek sosyo ekonomik düzeyde ailelerin tercih ettiği K-12 düzeyinde bir eğitim kurumunun Ortaokul Bölümü 7. Sınıf öğrencilerinden oluşan 88 kişilik bir öğrenci grubu üzerinden yürütülmüştür. Araştırma yapılırken öğrencilere 17 sorudan oluşan açık uçlu sorulardan oluşan bir anketuygulanmıştır. Bu çalışmada öğrencilerin ödül ve ceza kavramlarına ilişkin ne düşündükleri araştırılmış ve öğrencilerin anket sorularına verdikleri cevaplar üzerine ‘’ödül ve ceza’’ kavramlarına ilişkin düşünceleri değerlendirilmiştir. Bulgular çalışmaya katılan ergenlerin ödülü olumlu bulduğunu ve kızların daha çok ödüllendirildiğini göstermektedir. Ergenlerin büyük çoğunluğunu cezayı bireyin davranışını disipline etme amacı olduğunu ve toplumsal geleneksel normlara uyum amacıyla verildiğini söylemektedirler. Ceza konusunda ergenlerin duygularına bakıldığında da sadece kişiyi örseleyen ve inciten bir uygulama olarak tanımladığını ortaya çıkarmıştır. Evde ve okulda verilen cezalar da ceza veren kişilerin aslında davranışı özne ile birlikte iyileştirme amacından çok, cezayı büyük oranda bedel ödetmek amaçlarıyla verdiklerine işaret etmektedir. Araştırmanın sonuçlarına göre öğretmenler ödül ve ceza uygulamaları yerine farklı yöntemlerin öğrencilerde daha uzun vadeli düşünce ve davranış değişikliği sağlayacağı düşünülmektedir.Master Term Project Çocukların Toplumsal Cinsiyet ve Etnisite Bağlamlarında Akranını Oyun Grubuna Dahil Etmeme- Dışlamaya Yönelik Değerlendirmeleri ve Gerekçelendirmeleri(MEF Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, 2021) Yıldız, Ayşe; Melike AcarBu çalışmanın amacı, çocukların toplumsal cinsiyet ve etnisite bağlamlarında akranını oyun grubuna dâhil etmeme-dışlama değerlendirmelerini, bu değerlendirmeleri gerekçelendirmelerini ve dışlayan-dışlanan çocuklara yönelik duygu atıflarını incelemektir. Bu amaçla, İstanbul’ da özel bir ilkokula gitmekte olan 12 kız ve 12 oğlan olmak üzere toplamda 24 çocuğa, toplumsal cinsiyet ve etnisite bağlamlarında, birini oyun grubuna dahil etmeme-dışlama davranışlarının yer aldığı iki varsayımsal hikaye sunulmuştur. Çocukların, birini oyun grubuna dâhil etmeme-dışlama kararlarını anlamak üzere, hikâyelerdeki iki karakter arasından kimin gruba dâhil edilmesi gerektiği sorulmuş, ardından bu kararlarının ardındaki gerekçelendirmeleri belirtmeleri istenmiştir. Çalışmanın sonuçlarına göre, her iki hikayede de çocuklar, birini oyun grubuna dahil etmeme davranışını olumsuz değerlendirmişler ancak, toplumsal cinsiyete yönelik dışlamayı etnisiteye yönelik dışlamaya karşı daha kabul edilebilir bulmuşlardır. Çocuklar toplumsal cinsiyete yönelik oyun grubuna dahil etmeme- dışlama davranışının değerlendirmelerini toplumsal-geleneksel normlara dayanarak gerekçelendirirken, çocukların, etnisiteye yönelik oyuna dahil etmeme- dışlama davranışının değerlendirmelerini yaparken ahlaki sorgulamaya başvurdukları bulgulanmıştır. Her iki hikayede de, çocuklar oyun grubuna dahil edilmeyen çocuğun, yani dışlananın duygularına yönelik, üzgün, kırgın, dışlanmış, yalnız; birini oyun grubuna dahil etmeyen-dışlayan çocuğun duygularına yönelik mutlu, kızgın, amacına ulaşmış tanımlamalarını yapmışlardır. Ulusal yazında çocukların toplumsal cinsiyet ve etnisite bağlamınlarında oyun grubuna dâhil etmeme- dışlama yargılarını inceleyen kısıtlı çalışmalar olması nedeniyle bu çalışma, toplumsal ve ahlaki normların çocukların değerlendirmelerine önemli oranda etki ettiğine dair bilgiler sunmaktadır.