Yüksek Lisans Tezleri

Permanent URI for this collectionhttps://hdl.handle.net/20.500.11779/1785

Browse

Search Results

Now showing 1 - 10 of 29
  • Master Thesis
    Fraud detection and prediction with machine learning applications
    (MEF Üniversitesi, 2023) Sayar, Alperen; Çakar, Tuna
    Bu çalışmanın temel amacı, faktoring sektöründe faaliyet gösteren bir şirketin müşterilerinin işlemleri üzerindeki dolandırıcılık faaliyetlerini tespit etmek ve buna bağlı olarak müşterilerin geçmiş işlem ve bağlantı verilerine dayalı keşifsel veri analizi ile ölçülebilir parametreler yakalamaktır. ve ardından hedef için tahmine dayalı modeller gerçekleştirmek. Sınıflandırma modeli algoritmaları olan XGBoost ve CATBoost modellerinde %79 civarında isabet oranı elde edilmiştir. Bu sayede dolandırıcılık yapma potansiyeli yüksek müşteri tespit edildikten sonra daha etkin, verimli ve doğru bir yaklaşımla hareket edilerek işlem bazında dolandırıcılık faaliyetlerinin doğrudan tespit edilmesi amaçlanmaktadır.
  • Master Thesis
    Remembering the role of Kars stream in the daily lives of people of Kars: Ideas about a possible revitalization
    (MEF Üniversitesi, 2024) Arslanbenzer, Hatice Merve; İnceoğlu, Ahmet Arda; Aydemir, Ayşe Zeynep
    Çaylar içinden geçtikleri şehirlerin her zaman için en önemli parçası olmuştur. Bereketli topraklar sunmuş, akan suyundaki enerji ile bu topraklardan elde edilen ürünlerin işlenmesini şağlamış, şehirlinin temizlik ve rekreasyon ihtiyacını karşılamıştırlar. Endüstrileşme ile alternatif kaynaklar bu ihtiyaçları karşılar hale gelince derelere olan ihtiyaç da yön değiştirmiştir. Şehrin hayatını devam ettirebilmesini sağlayacak olan şehrin atık sularını uzaklaştırma görevi derelere verilmiştir. Geçtiğimiz birkaç on yılda şehirlerin derelere olan ihtiyaçları tekrar yön değiştirmiştir. Şehirleri yaşamaya değer yerler haline getirecek en önemli kaynaklardan biri olmuştur. Kars'ta da bu değişim yaşanmıştır. 2000'lerin başından itibaren bir zamanlar Kars Çayının olan mekanlar üzerine odaklanılmıştır. Kars Çayı'nın mekanlarını tekrar şehre katma çabaları Kars Çayı'ndan bağımsız ele alındığı için şehre katabilecekleri değerlerin çok azıyla yetinilmekte hatta mevcut potansiyeli de yapılan uygulamalarla yok edilmektedir. Bu tez Kars Çayının ve mekanlarının Karslıların gündelik hayatına katabilecekleri tüm potansiyellerini ortaya çıkarabilmek için Kars Çayının ve mekanlarının bütüncül hikayesine odaklanmaktadır. Bu tez, Kars Çayının bütücül hikayesinin anlaşılması sayesinde tüm potansiyeli ile gündelik hayata dahil olabileceği argümanına dayanmaktadır. İlk olarak Kars Çayı'nın bir zamanlar gündelik hayatına dahil olduğu insanlardan yarı strüktüre edilmiş röportajlarla anıla toplanmıştır. Burdan edinilen bilgiler temelinde anlamlandırma çabası genişletilmiş ve bir Kars Çayı hikayesi yazılmaya çalışılmıştır. Elde edilen bilgiler analiz edilerek Kars Çayı ile olan kopmuş ilişkilerin tamiri için öneriler getirilmiştir
  • Master Thesis
    Streetscapes in Nişantaşı: Exploring street as a workspace
    (MEF Üniversitesi, 2024) Türk, Ravza; Avcı, Haydar Ozan; Uğurlu, Ayşe Hilal
    Kamusal alanın ayrılmaz bir parçası olan sokak, çeşitli sokak peyzajı ve sosyal ilişkiler ağıyla karakterize edilen çok yönlü bir mekandır. Sokak, bir noktadan diğerine geçişi sağlama işlevini aşan, açık, kapsayıcı ve herkesin erişebileceği bir alan olarak ele alınmıştır. Bu tezde sokak peyzajını etkileyen, değiştiren ve dönüştüren ve sokak içerisinde ilişkiler kurulmasına yardımcı olan unsurların ağaçlar, sokak mobilyaları, aydınlatma direkleri olduğu kadar sokağın içerdiği duyu bileşenleri olduğu dikkate alınmıştır. Çalışmada, sokak peyzajını besleyen duyusal bileşenlerinin ortaya çıkmasında etkisi olan unsurlardan biri olarak sokağın bir çalışma mekanına dönüşümü ve bunun etkileri incelenmiştir. Vaka çalışması olarak Nişantaşı bölgesine odaklanan, tekrarlanan gözlemleri içeren, literatür taramaları ve eski harita incelemelerini kapsayan bu çalışma, sokak satıcılarının sokak peyzajına olan etkilerinin keşfedilmesini sağlamıştır. Sokak satıcılarının kamusal alandaki işgalleri, binalar üzerindeki cephe düzenlemeleri, çalışma metodolojileri ve kullanılan tezgahların, şemsiyelerin, çiçek saksılarının, satış arabaları vb. gibi araçların sokak peyzajının konfigürasyonuna katkıda bulunduğu gözlemlenmiştir. Bu çalışmada, sokak satıcıları tarafından üretilen ses ve koku peyzajı, dokular, renkler, sıcaklık farkları yani duyusal ve fiziksel bileşenler üzerine detaylı bir inceleme yapılmıştır. Bu duyusal boyutların, sadece fiziksel olarak sokağın karakterini değiştirmekle kalmadığı, aynı zamanda kullanıcıların mekansal algıları üzerinde de bir etkisi olduğuna dikkat çekilmiştir. Çalışmada, duyusal bileşenler ile insan psikolojisi arasındaki karmaşık etkileşim yansıtılmıştır. Ancak tez, bu etkileşimi çözümlememiştir. İstanbul'daki kentsel gelişmeleri yansıtan bir mikrokosmos olarak konumlandırılan Nişantaşı, aynı zamanda hem konut hem de ticaret bölgesi olarak kullanılan bölge, sokak satıcılığı geleneğinin sürdürüldüğü, farklı etkileşimler ve dinamik sokak peyzajının gözlemlenmesi için bir zemin sunmuştur. Bu sayede tez, sokak peyzajını şekillendiren unsurlar ve bu unsurların yarattığı etkiler arasındaki karmaşık ilişkiyi açığa çıkarmayı amaçlamış ve aynı zamanda sokak satıcıları ve oluşturdukları sokak peyzajının sokağın kamusallığına olan katkısının açığa çıkarılmasını sağlamıştır.
  • Master Thesis
    Examining volu-te as a dormitory model in the context of existenzminimum principles
    (MEF Üniversitesi, 2022) Baydemir, İlayda; Avcı, Haydar Ozan; Uğurlu, Ayşe Hilal
    Günümüz yaşam koşulları ve değişen dünya düzeni ile içinde bulunduğumuz dönem(2021) belirsizliğini korumaktadır. Küresel ısınma ve nüfus artışı ile ortaya çıkan sağlık sorunları bu belirsizlik dönemini oluşturmaktadır. Öğrenciler bu döneminin bir parçası olarak net olmayan süre zarfları içerisinde konaklama ihtiyaçlarını karşılamak durumundadır. Öğrenci sayıları ile yurt kapasiteleri karşılaştırıldığında; yetersiz kapasiteler ve düşük gelirli ailelerin erişemediği fiyatlandırmalarla karşılaşılmıştır. Yurt sorunlarını saptamak amacıyla; İstanbuldaki yurtların analizi ve detaylı olarak İstanbul Teknik Üniversitesi devlet yurtları incelemesi yapılmıştır. Yurt odaları asgari yaşam koşullarını sağlayan minimum alanda maksimum verim elde edilmesi gereken alanlar olmalıdır. ''Küçük Ölçek'' kavramı üzerinden tasarlanmış olan Volute Projesi tezin ana örneklerinden birini oluşturmaktadır. "Volu-te" geçici konaklama ihtiyacı olan bireyler için mikro barınma ünitesi önerisidir. MEF Üniversitesi öğrencileri4 ve stüdyo yürütücüsü5 tarafından kolektif ilerleyen bir araştırmatasarım sürecinin son ürünüdür. Volu-te, İstanbul gibi mega kentlerde yoğun ve karmaşık şehir planlamasında oluşan artık alanların potansiyellerini ortaya çıkarmayı hedeflemektedir. Bu doğrultuda yurt problemlerinin, "Existenzminimum" konseptinin oluşmasında etkili olan problemlerle benzerlik gösterdiği tespit edilerek paralel bir okuma yapılmıştır. CIAM II de tartışılan 5 panel6 konusu, Existenzminimum tasarım ilkeleri olarak belirlendi. Existenzminimum tasarım prensipleri referans alınarak alternatif yurt projeleri incelenmiştir. Alternatif bir yurt olarak "Volu-te" bu prensipler doğrultusunda tartışılmıştır. Yurtlar ve minimum yaşam incelemesi sonucunda Volu-te projesi İstanbul Teknik Üniversitesine bir yurt önerisi olarak sunulmaktadır. Gelecek senaryolar da karşımıza çıkabilecek durumlar ve alternatif projelerin buna karşın sağlayacağı avantajlar tartışılmıştır.
  • Master Thesis
    The design of leisure spaces in contemporary factories in Turkey
    (MEF Üniversitesi, 2024) Yalçınkaya, Hanse; Bayrak Göktaş, Sevince; Göktaş, Sevince Bayrak
    Bu araştırma, Türkiye'deki fabrikaların iş ve boş zaman kavramları arasındaki etkileşimini tarihsel ve güncel bağlamlarda incelemektedir. Araştırmanın temel amacı, Istanbul'daki güncel fabrika örnekleri üzerinden boş zamanın mekânsal olarak nasıl organize edildiğini ve çalışanların sosyal ve kültürel ihtiyaçlarını karşılamaya yönelik çözümlerin nasıl değiştiğini analiz etmektir. Bu doğrultuda, 18. ve 19. yüzyıl Avrupa'sındaki fabrika yerleşim modelleri ile 20. yüzyıl Türkiye'sinde endüstrileşme süreciyle inşa edilen devlet destekli sosyal fabrikalar incelenmiş; her iki bağlamda işçilerin çalışma dışı yaşamlarına dair mekânsal düzenlemeler tarihsel ve teorik perspektiflerle analiz edilmiştir. Araştırma, özellikle güncel fabrika örneklerine odaklanarak, boş zaman alanlarının günümüzdeki karşılığının çalışma mekanlarının tasarımında nasıl değiştiğini ortaya koymayı amaçlamaktadır. Çalışma üç bölümden oluşmaktadır. İlk bölümde, boş zaman kavramı tarihsel ve kavramsal boyutlarıyla incelenmiş, Henri Lefebvre, Jean Baudrillard ve Frankfurt Okulu'nun katkılarıyla teorik bir çerçeve sunulmuştur. Ayrıca, Lazzarato, Marx, Lafargue ve Gorz'un iş-boş zaman ilişkisine dair yaklaşımları ele alınmıştır. İkinci bölümde, Türkiye'nin 20. yüzyıldaki modernleşme sürecinde devlet destekli inşa edilen tekstil, şeker ve kâğıt fabrikalarının sosyal alan ve boş zaman organizasyonları analiz edilmiştir. Son bölümde ise, günümüzde faaliyet gösteren fabrikaların boş zaman alanlarına yönelik mekânsal düzenlemeleri, saha gezileriyle yerinde gözlemlenmiş ve somut verilere dayandırılarak pratik bulgularla değerlendirilmiştir.
  • Master Thesis
    Comparing audio features for speech emotion recognition using machine learning algorithms
    (MEF Üniversitesi, 2022) Gümüş, Fatma; Çakar, Tuna
    Ses, hayatımızın tamamlayıcı bir parçasıdır. Son yıllarda ses teknolojisine olan talep sanat ve insan-makine etkileşimi sistemlerinde artmaktadır. Ses ile daha fazla bilgi daha hızlı bir şekilde aktarılabilmektedir. Konuşma iletişim kurmanın doğal bir yoludur ve bunun sonucu olarak teknolojik alanlarda kullanıcı ile temas kurmada öncelikli tercih edilir. Sesimiz konuşma sırasında hem dilsel hem de dilsel olmayan bilgileri taşır. Dilsel olmayan ritim, perde gibi bilgiler konuşmacının duygu durumu ile ilgili ipucu sağlar. Duygular bilişsel, fizyolojik ve davranışsal değişikliklerden oluşur ve tüm bu fenomenler birbirleriyle ilişkilidir. Genel anlamda duygu, düşünceleri etkileyen, davranışları belirleyebilen, fiziksel ve psikolojik değişiklikleri oluşturan durum olarak açıklanabilir. Konuşmadan Duygu Çıkarımı konusu 'Nasıl söyledi?' sorusunun cevabını inceler ve kayıt edilmiş bir sesten algoritma yardımı ile duyguyu belirlemeye çalışır. Bu çalışmada, Konuşmadan Duygu Çıkarımı problemine makine öğrenimi türlerinden sınıflandırma yöntemi ile çözüm aranmıştır. Ses çok fazla sayıda karakteristikten oluşmaktadır, bu karakteristiklerin duygu ile ilişkili olan optimize seti henüz tespit edilememiştir. Bu özellikleri karşılaştırmak ve en ayırt edici özelliği belirleyebilmek için sesin farklı boyutlardaki Root Mean Square Energy (RMSE), Zero Crossing Rate (ZCR), Chroma ve Mel Frequency Cepstral Coefficients (MFCC) özellikleri duygu tahmini için incelenmiştir. Daha yakın zamanlarda geliştirilmeye başlanan ön eğitimli model ile girdilerin oluşturulabilmesi için wav2vec Large modeli de kullanılmıştır. Geleneksel yöntemler ile elde edilen öznitelik ve ön eğitimli model girdilerinin duygu tahmini karşılaştırması için Destek Vektör Makineleri, Çok Katmanlı Algılayıcılar ve Evrişimsel Sinir Ağı algoritmaları ile modeller geliştirilmiştir. Çalışmada Mutlu, Sakin, Kızgın, Can Sıkıntısı, İğrenme, Korku, Nötr, Üzüntü ve Şaşkın duyguları sınıflandırılmaya çalışılmış, İngilizce ve Almanca konuşma setleri kullanılarak modeller eğitilmiş ve test edilmiştir. Sınıflandırma sonuçları incelendiğinde en başarılı tahminlerin ön eğitimli modeller ile elde edildiği görülmektedir. Evrişimsel Sinir Ağı ve Çok Katmanlı Algılayıcılar için %91 ağırlıklı doğruluk oranı ön eğitimli modeller için ortak iken bu oran Destek Vektör Makineleri'nde %87'dir. Duygular arasında ise en iyi tahmin ön eğitimli model kullanılan Evrişimsel Sinir Ağı yöntemiyle Korku duygusu için %95 f- skor ile elde edilmiştir.
  • Master Thesis
    Temel Hak ve Özgürlükler Bağlamında Bir İnceleme: Çocukluk Dönemi Aşıları
    (MEF Üniversitesi, 2024) Ertaş, Oğuz Can; Batum, Süheyl
    Enfeksiyon hastalıklarına karşı bireyden topluma uzanan bir süreçle bağışıklık kazanılmasını sağlayarak kamu sağlığının korunması ve geliştirilmesine yönelik en etkili yöntemlerin başında aşılar gelmektedir. Bu kapsamda çocukluk dönemi itibariyle tatbik edilen aşılar sayesinde pek çok enfeksiyon hastalığının muhtemel olumsuz etkileri bertaraf edilmektedir. Ancak son yıllarda çocukluk dönemi aşı uygulamalarına yönelik olarak giderek artan düzeyde tereddüt ya da ret hali oluştuğuna şahit olunmaktadır. Hal böyleyken aşı kararsızlığı ve karşıtlığının yakın gelecekte toplum sağlığını tehdit eden en önemli sağlık sorunları arasında olacağı öngörülmektedir. Bu duruma ise aşıların içeriğinde yer alan maddelerin pek çok zararlı etkisi olduğu, ayrıca dini yönden sakıncalı maddeler de bulunduğu yönünde ortaya çıkan iddiaların etkin iletişim vasıtasıyla bir aşılama politikası çerçevesinde tatmin edici düzey ve yaygınlıkta yanıtlanamamasının sebebiyet verdiği görülmektedir. Dünya genelinde aşı uygulamalarına yönelik olarak bu kararsızlık ve giderek artan karşıtlık hareketlerinin önüne geçilebilmesi, ayrıca koruyucu bir sağlık hizmeti olan aşılar ile toplumsal bağışıklığın arttırılması amacıyla temel hak ve özgürlüklerin sınırlandırılması rejimine uygun şekilde çocukluk dönemi aşılarının zorunlu uygulanmasına ilişkin kanunlaştırma faaliyetleri başlamıştır. Bu bağlamda Avrupa coğrafyasında yer alan İtalya, Fransa ve Almanya zorunlu aşı uygulamalarına dair belirlediği politikaları ile örnek ülkeler olarak nitelendirilebilir. Ancak çocukluk dönemi aşılarının kanun ile zorunlu hale getirilmesinin temel hak ve özgürlükleri ihlal niteliğinde bir müdahale olduğu gerekçesiyle hem ulusal anayasa mahkemelerine hem de Avrupa İnsan Haklarına Mahkemesi'ne (AİHM) bireysel başvurular yapılmıştır. Öte yandan dünyada bazı ülkelerin ise çocukluk dönemi aşı uygulamaları ile toplumsal bağışıklığın arttırılarak genel sağlığın korunması meşru amacının gerçekleştirilmesine yönelik olarak teşvik politikası belirlediği görülmektedir. Bahse konu teşvik politikasının örnek ülkesi olan Avustralya'da tavsiye edilen ulusal çocukluk dönemi aşılama takvimindeki tüm aşıları olan çocukların ailelerine yönelik vergi indirimleri ve mali yardımlar verileceğini düzenleyen yasal düzenleme yapılmıştır. Çocukluk dönemi enfeksiyon hastalıklarına yönelik bağışıklığın artırılmasının kanun ile zorunlu hale getirildiği zorunlu aşı politikası bu çalışma kapsamında detaylarıyla irdelenecektir. Ayrıca aileye yönelik finansal teşvikler ile aşı uygulamalarına ilişkin etkin bir aydınlatılmış rıza sürecini kapsayan aktif tutumlu gönüllü aşı politikası bütüncül bir yaklaşımla ele alınacaktır. Türkiye açısından ise zorunlu aşı uygulamasına yönelik Anayasa Mahkemesinin (AYM) bireysel başvuru kapsamında vermiş olduğu hak ihlali kararının ardından halihazırda uygulanan pasif tutumlu aşı politikası ile ulusal sağlık koşullarımız bakımından zorunlu aşılama ve aktif tutumlu gönüllü aşılama politikalarının yürürlüğe konulmasına dair öneriler geniş bir biçimde tartışılacaktır.
  • Master Thesis
    Investigation Procedure of Cyber Crimes in Accordance With Judicial Decisions and Methods of Obtaining Legal Evidence
    (MEF Üniversitesi, 2024) Genç, Coşkun; Akyürek, Güçlü
    Bilişim sistemlerinin kullanılması suretiyle işlenen suçların soruşturulması ve bu soruşturma kapsamında delil elde edilmesi süreci klasik suç tiplerinin soruşturulması sürecinden oldukça farklıdır. Bunun temel sebebi, bilişim suçlarında adli makamları faile ulaştıran delil türünün çoğu kez elektronik delil olmasının yanında bu tür delillerin toplanması, muhafazası, analizi ve raporlanmasının geleneksel delillere göre daha teknik ayrıntılara sahip olmasından ve uzmanlığa ihtiyaç duymasından kaynaklanmaktadır. Bir diğer sebep ise, bu tür delillerin elde edilmesinde çoğu zaman delillerin bulunduğu ortamdan kaynaklı olarak uluslararası yardımlaşma kurumunun etkin ve sıkı bir şekilde uygulanması zorunluluğundan kaynaklanmaktadır. Yine, geleneksel delil türlerine göre elektronik delillerin bulunduğu bilişim sistemlerinin aranmasına ilişkin usul kuralları farklı hükümlere tabi olduğundan dolayı hukuka uygun bir şekilde bu delillerin elde edilmesi yargılamaların sıhhati açısından son derece önemlidir. Bu çalışmada, temel kavramlar en yalın haliyle tanımlanarak bilişim suçlarının soruşturulması sürecinde hukuka uygun aramanın yapılması için Ceza Muhakemesi Kanunu'nun 134. maddesinde aranan şartlar ve hukuka aykırı arama işleminin sonuçları, online arama müessesi, uluslararası adli yardımlaşma kurumunun bu suçları işleyen faillerin tespiti açısından önemi ve bu kurumun Ülkemizde yürütülen soruşturma süreçlerine etkisi, elektronik delil türleri, bu delillerin güvenilirliği ve bu delilleri elde etme yöntemleri, dijital materyallerin aranması ve elkonulmasına ilişkin adli bilişim süreçleri ele alınmış ve belirli konularda eleştiri ve görüşler bildirilmiştir.
  • Master Term Project
    Prediction of Credit Card Default
    (MEF Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü, 2021) Akalın, Selçuk; Utku Koç
    As profitable customer acquisition becomes more and more critical for the banking sector in terms of competition, the requirement to predict customer defaults with different machine learning algorithms is increasing. Thanks to similar practices, possible damages can be prevented. Due to the rapid change of machine learning with the changing technology, the fields of application and development in different sectors are also changing and developing rapidly. In this study, the aim is to make a comparison over model outcomes and making observations on outcomes to determine the areas that can be developed or researched with running different supervised and unsupervised machine learning algorithms on the final dataset gathered by doing following methods such as key points discovered in exploratory data analysis on an imbalanced credit card dataset, generating different features according to learned key points, eliminating imbalance with different oversampling and undersampling methods.
  • Master Term Project
    Forecasting Organic Traffic With Different Source of Data
    (MEF Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü, 2021) Çolak, Mehtap; Özgür Özlük
    In this project, the results are compared using different data sets for the organic traffic forecasting of a website. Two different models were developed based on the data obtained from Google Search Console (GSC), Google Analytics (GA), Ahrefs and Google Trends and trained with XGBoost and Random Forest machine learning algorithms. Although the .. value and accuracy rate of the first model developed on the GSC, GA and Ahrefs data obtained between 2019-2020 was high; it is not suitable for predictive analysis because the data sets consist of dependent variables. The second model was developed with Google Trends data for brand and non-brand queries with the highest Impression value. The future trends of the relevant queries were predicted using the Prophet algorithm. Through this model, Impression values of the relevant website were estimated for the remainder of 2021.