Yüksek Lisans Tezleri

Permanent URI for this collectionhttps://hdl.handle.net/20.500.11779/1785

Browse

Search Results

Now showing 1 - 10 of 39
  • Master Thesis
    Üniversiteli kadınlarda güzelliğin geniş kavramsallaştırılması ve sosyal medyada dış görünüş algısı arasındakı ilışkide beden değerinin aracı rolünün incelenmesi
    (2025) Akarslan, Melike Boz; Demirtaş, Ezgi Toplu
    Beden ve sosyal medya son yıllarda araştırmacıların sıklıkla ilgilendiği konular haline gelmiştir. Bu iki başlık altında karşımıza çıkan kavramlardan bazıları güzelliğin geniş kavramsallaştırılması, beden değeri ve sosyal medyada dış görünüş algısıdır. Bu kavramlar toplumsal cinsiyet normlarının üzerinden daha çok kadınları etkilemiş ve kadınlar ile çalışılmıştır. Araştırmalar, güzelliği daha geniş kapsamda tanımlayan kadınların daha yüksek beden değerine sahip olduğunu ve daha yüksek beden değerine sahip kadınların sosyal medyada nasıl göründüklerine dair daha az endişe duyduklarını göstermiştir. Öte yandan, literatürde sosyal medyanın beden ve güzellik algıları üzerindeki rollerine dair araştırmalar mevcutken, beden ve güzelliğin kişilerin sosyal medyadaki deneyimlerini nasıl şekillendirdiğine dair araştırmalar kısıtlıdır. Ayrıca, literatürde bu üç kavramı da kapsayan bir araştırmaya rastlanmamıştır. Bu yüzden bu araştırmanın amacı üniversiteye giden genç kadınlarda güzelliğin geniş kavramsallaştırılması ve sosyal medyada dış görünüş algısı arasındaki ilişkide beden değerinin aracı rolünü incelemektir. Araştırmanın örneklemi 18-40 yaş arasındaki 329 üniversiteli kadındır. Verilerin toplanması için öncelikle Güzelliğin Geniş Kavramsallaştırılması Ölçeği Türkçeye uyarlanmıştır. Sonrasında veriler Güzelliğin Geniş Kavramsallaştırılması Ölçeği, Sosyal Medyada Dış Görünüş Algısı Ölçeği, Beden Değeri Ölçeği-2 ve Kişisel Bilgi Formu aracılığıyla toplanmıştır. Araştırmanın hipotezlerini test etmek için Hayes PROCESS kullanılarak Basit Aracı Değişken Analizi yapılmıştır. Araştırma sonucunda, güzelliği daha geniş kavramsallaştıran genç kadınların bedenlerine verdikleri değer artma eğilimi göstererek sosyal medyada dış görünüş algılarının azalma eğiliminde olabileceği bulunmuştur. Araştırma bulguları ve araştırmanın sınırlılıkları mevcut literatür ve Nesneleştirme Teorisi bağlamında tartışılmış, ruh sağlığı uzmanları, eğitimciler ve araştırmacılar için ileriki uygulama ve araştırmalara yönelik öneriler paylaşılmıştır.
  • Master Thesis
    Uluslararası ticari sözleşmelerin hazırlanmasında dikkat edilecek hukuki ilkeler
    (2026) Karataş, Meryem; Uyanık, Ayfer
    Uluslararası ticaretin hızla geliştiği ve ülkeler arasındaki ekonomik sınırların gittikçe daha geçirgen hale geldiği günümüzde, farklı hukuk sistemlerine tabi taraflar arasında kurulan ticari ilişkilerde sözleşmelerin dikkatle ve özenle hazırlanması her zamankinden daha büyük bir önem taşımaktadır. Bu tez çalışmasında uluslararası ticari sözleşmelerin geçerlilik şartları, sözleşme öncesi müzakere süreci ve sözleşmede bulunması gereken temel hükümler ayrıntılı şekilde incelenmiştir. Tezin birinci bölümünde, uluslararası ticaretin ve uluslararası ticaret hukukunun kavramsal ve tarihsel çerçevesi çizilmiş; uluslararası ticaret hukukunun kaynakları ve bu kaynakların uluslararası ticari sözleşmeler bakımından taşıdığı önem ortaya konulmuştur. İkinci bölümde, uluslararası ticari sözleşmelerin hazırlık sürecinin temelini oluşturan sözleşme öncesi müzakere aşaması ele alınmış; tarafların müzakere sürecindeki sorumlulukları ile bu süreçte düzenlenen belgeler değerlendirilmiştir. Üçüncü bölümde ise, uluslararası ticari sözleşmelerin kuruluşu ve geçerliliğine ilişkin hususlar ile sözleşmenin hazırlanması sırasında dikkate alınması gereken yapısal unsurlar, esas borç ilişkileri ve uyuşmazlıkların çözümüne yönelik hükümler incelenmiştir. Bu tez, uluslararası ticari sözleşmelerin hazırlanması sürecine dair teorik bilgileri ve uygulamaya yönelik önerileri sunmayı amaçlamaktadır.
  • Master Thesis
    Türk hukukunda ihtiyati tedbir kararının uygulanması
    (2025) Demir, Deniz; Yazıcı, Çiğdem
    In the first part of the study, the characteristics of the cautionary judgment decisions given by the court were examined in general terms. In this context, the conditions and types of cautionary judgment decisions have been addressed, and the legal nature of cautionary judgment decisions has been discussed by including the opinions in the doctrine. The requirement to request the implementation of the cautionary judgment decisions regulated in Article 393 of the Code of Civil Procedure, which constitutes an important part of the study, has been evaluated within the framework of the type of measure and the recording of the cautionary judgment decisions in the official registry. In addition, the study has determined the compulsory bodies authorized and tasked with implementing the cautionary judgment decisions depending on the degree of the court that issued the cautionary judgment decisions, and the characteristics of the complaint remedy arising from the implementation of the cautionary judgment decisions decision and the compensation lawsuit arising from unjust cautionary judgment decisions have been included. In the second part of the study, the cautionary judgment decisions that can be given by the arbitrator or arbitration board in arbitration proceedings subject to the Code of Civil Procedure are emphasized and the limits of the authority of the courts to give cautionary judgment decisions during arbitration proceedings are drawn. As in the first part, an attempt is made to determine the compulsory enforcement body responsible for implementing the cautionary judgment decisions, depending on the authority that gives the cautionary judgment decisions.
  • Master Thesis
    Ticaret şirketlerinde karar defterinin hükmü
    (2025) Kurt, Elanur; Özcanlı, Fatma Beril
    This thesis analyzes the legal nature, evidentiary value, and practical significance of resolution books that are required to be kept by capital companies under the Turkish Commercial Code. In particular, it focuses on the board of directors' resolution book and the general assembly meeting and negotiation book, which record corporate decisionmaking processes and reflect the will of the company. The study examines in detail the statutory obligations to maintain these books, including their formal requirements, content standards, and procedures for notarial or trade registry certification. It further highlights the importance of keeping resolution books in compliance with procedural rules, as they serve as crucial evidence under Article 222 of the Turkish Code of Civil Procedure. However, such books may only be accepted as favorable evidence if they fully meet the legal and procedural conditions. The thesis also discusses the legal and administrative consequences of failing to maintain or properly certify these records. Finally, the research explores the transition to electronic bookkeeping within the framework of ministerial regulations. The benefits, technical requirements, and responsibilities of companies adopting electronic resolution books are assessed. The thesis concludes that resolution books should not be regarded merely as formalities, but rather as indispensable instruments of corporate governance, legal certainty, and evidentiary reliability in judicial proceedings.
  • Master Thesis
    The Impact of International Experience and Emerging Technologies on International Entrepreneurial Intentions: A Case Study in Türkiye within the Framework of the Theory of Planned Behavior
    (2026) Odabaşı, Uzay Başar; Karadağ, Hande
    Bu çalışma, Türkiye'de girişimcilerin uluslararası girişimcilik niyetinin hangi faktörler üzerinden şekillendiğini Planlanmış Davranış Teorisi çerçevesinde incelemeyi amaçlamaktadır. Çalışmada girişimcilerin geçmiş uluslararası tecrübeleri ve yeni teknolojilere olan yatkınlıklarının niyet üzerindeki etkisi teorinin üç bileşeni olan tutum, subjektif norm ve algılanan davranışsal kontrol aracılığıyla ampirik olarak test edilmiştir. Türkiye genelinde 125 teknoloji girişimi kurucusundan anket yöntemiyle toplanan verilerin analizi yapılmıştır. Elde edilen bulgulara göre, yeni teknolojilere olan yatkınlığın teorinin bileşenleri üzerinde olumlu ve anlamlı etkileri bulunmasına karşın, girişimcilerin uluslararası tecrübelerinin aynı bileşenler üzerinde istatistiksel olarak anlamlı bir etkisi bulunamamıştır. Teorinin bileşenleri ise uluslararası girişimcilik niyetini güçlü ve pozitif bir şekilde etkilediği görülmüştür. Araştırma sonuçları, günümüzün teknolojik dünyasında, Türk girişimcilerin uluslarasılaşmaya yönelik niyetlerinin oluşumunda, fiziksel deneyimlere nazaran yeni teknolojilere olan yatkınlıkların belirleyici bir unsur olduğunu göstermiştir. Bu çalışma, bilişsel ve teknolojik yönelimlerin uluslararası girişimcilik niyetini şekillendirmede geleneksel deneyimsel faktörlerden daha baskın olabileceğini ortaya koyarak uluslararası girişimcilik literatürüne katkıda bulunmaktadır.
  • Master Thesis
    OFAC yaptırımları karşısında Türk banka ve şirketlerinin uyum (compliance) sorunu
    (2025) Kurt, Eymen Nur; Özcanlı, Fatma Beril
    This thesis explores the impact of international sanctions—particularly those imposed by the U.S. Office of Foreign Assets Control (OFAC)—on the Turkish banking system, with a specific focus on domestic legal compliance mechanisms. The starting point of the study lies in the recognition that, as an economy deeply integrated into the global financial sys-tem, Turkey cannot remain unaffected by extraterritorial sanction regimes. The thesis examines the scope of OFAC's authority, the types of sanctions it enforces, its mechanisms of implementation, and the far-reaching consequences these measures have even beyond U.S. borders. It then turns to the Turkish banking sector, analyzing how local institutions respond through internal compliance programs, the role of MASAK regula-tions, risk-based approaches, and the legal obligation to report suspicious transactions. The legitimacy and boundaries of such sanctions are also discussed within the framework of World Trade Organization (WTO) principles. Rather than limiting itself to normative analysis, this study attempts to bridge the gap be-tween law and practice by considering real-world implementation challenges and institu-tional hesitations. Combining a legal perspective with practical insights drawn from direct professional experience, this thesis offers a critical and solution-oriented approach for building a more resilient sanctions compliance infrastructure in Turkey. Keywords: Banking Law, Sanctions, OFAC, Prevention of Laundering Proceeds of Crime Law , MASAK, FATF. Numeric Code of the Scientific Field: 51501
  • Master Thesis
    Nöroçeşitli çocuğu olan annelerde, kaygı düzeyi ve evlilik doyumuarasındaki ilişkide sosyal desteğin aracı rolünün incelenmesi
    (2025) Kaplan, Elif; Demirtaş, Ezgi Toplu
    The aim of this study is to examine the parallel multiple mediating role of social support in the relationship between anxiety levels and marital satisfaction among mothers of neurodiverse children. The study was conducted with 188 married mothers aged 18 and over, residing in Türkiye, who have a neurodiverse child. The instruments used in the study included the Informed Consent Form for Voluntary Participation, the Eligibility Form for the Study, the Depression Anxiety Stress Scale, the Marital Satisfaction Scale, and the Multidimensional Scale of Perceived Social Support. To examine the relationships among the variables, correlation analysis and Parallel Multiple Mediation Analysis (PROCESS Macro, Model 4) were employed. The results indicated that social support received from family had a significant mediating role in the relationship between anxiety levels and marital satisfaction, whereas the mediating roles of social support received from friends and from a significant other were not found to be significant. The findings were discussed within the context of the relevant literature, and suggestions for future research and practical applications were presented at the end of the study.
  • Master Thesis
    Dijital delil toplanması ve analizinin kişisel verilerle ilişkisine hukuksal ve adli bilimler boyutundan yaklaşım
    (2025) Akça, Buse; Polat, Mehmet Oğuz
    Gelişen teknoloji, sosyal amaçlara hizmet ettiği gibi suç türlerinin çeşitliliğini de arttırarak yeni suç türlerinin ortaya çıkmasına ve bazı suçların işleniş şekillerinin değişmesine de sebebiyet vermiştir. Ceza kanunlarında tanımlanan suç unsurlarında doğrudan veya dolaylı yoldan bir araç olarak kullanılabilen teknolojik araçlar, ceza yargılamasında bir ispat vasıtası olarak bilgisayarlardan ve bilişim sistemlerinden elde edilen elektronik deliller olarak da kullanılmaktadır. Bu delillerin toplanmasında, delil bütünlüğünü korumak amacıyla dikkat edilmesi gereken teknik hususların adli bilişim süreçleri ile adli bilirkişilerce tespiti önem arz etmektedir. Dijital delillerin içerdikleri veriler, kimi zaman başka bilgi kaynaklarının bulunduğu olayları tanımlayabilmektedir. Bu kapsamda, dijital delil toplama ve analizinin potansiyel mahremiyet ihlali ve kişisel verilerin güvenliğinin sağlanamamasına ilişkin artan bir endişe bulunmaktadır. Zira, mahremiyet ve kişisel verilerin korunması dijital delil toplanma ve analizinde de hassasiyet gösterilmesi gereken bir husustur. Bu tez çalışmasında, dijital delillerin toplanması ve analizi safhalarının kişisel verilerin korunması ve mahremiyet ilişkisinin tam olarak irdelenmesi amacıyla; Türk Hukuk sistemindeki düzenlemeler ile konunun pratikte nasıl ele alındığı, uygulamada karşılaşılan zorlukların süreçteki aktörler ile yapılan mülakat çalışmasıyla derinlemesine incelenmesi neticesinde adli bilişim ve hukuki düzenlemeler kapsamında literatüre katkı sağlamak amaçlanmaktadır. Anahtar Kelimeler: Dijital delil, adli bilişim, kişisel verilerin korunması.
  • Master Thesis
    Makine Öğrenmesi İle Churn Talebi Analizi
    (2025) Genç, Önder; Çakar, Tuna
    Son günlerde Pay TV hizmetleri çeşitlenmektedir. Çeşitlenen hizmetlerle birlikte şirketler arasındaki rekabette artmaktadır. Strait Reserch araştırmalarına göre 2021 yılında 183 milyon dolar olan Global Pay TV pazarının 2030 yılında 210 milyon dolara yükselmesi tahmin edilmiştir. Bunun yanısıra Neflix'in araştırmasına göre edinilmiş veya elde tutulan abonelerin daha değerli olduğu belirtilmektedir. Aboneliklerini sonlandırmayı düşünen müşterilerin önceden tahmin edilebilmesi şirketler açısından oldukça önemli bir hal almıştır. Son yıllarda etkinliği gittikçe artan makine öğrenmesi ve yapay sinir ağları gibi tekniklerle tahminlemeyi yapmak daha kolay hale gelmiş ve şirketlere önemli katkılar sağlamaktadır. Bu çalışmada, bazı makine öğrenmesi modelleri ile ilgili bilgiler verilmiştir. Pay TV hizmeti veren bir şirketin verileri kullanılarak bazı makine öğrenmesi modelleri ile tahminlemeler yapılmıştır. Son olarak abonelik iptal talep edebilecek müşterilerin, son yaptığı abonelik iptal talebi ve en çok yaptığı iptal talepleri ile ilgili bilgilerde sonuca eklenerek, abonelik iptal talebi gerçekleşmeden, müşteriyle iletişime geçilmesi ve uygun bir kampanya önerilerek iptali önlemek hedeflenmiştir. Bu çalışma da etiketli veriler kullanılarak denetimli öğrenme teknikleri ile çalışılmıştır. Çalışma kapsamında Random Forest, XGBoost Classifier, KNeigbors Classifier, Logistic Regression, Ada Boost Classifier, Linear Discriminant Analysis, Decision Tree Classifier ve Extra Tree Classifier modelleri kullanılmıştır. Bütün modeller için başarı ölçütleri bulunmuş ve karşılaştırılmıştır. Servis sağlayıcıdan elde edilen veriler açısından en uygun model Random Forest olarak belirlenmiştir.
  • Master Thesis
    Anayasa Mahkemesi Kararlarının Simülasyonu: Türk Bireysel Başvuruları İçin Çok Etmenli Bir Büyük Dil Modeli (LLM) Çerçevesi
    (2025) Atam, Egemen Onat; Çakar, Tuna
    Bu çalışma, büyük dil modellerinin (BDM) anayasa mahkemesi davalarında yargısal karar verme süreçlerini taklit etme kapasitesini incelemektedir. GPT-5, Gemini ve Claude olmak üzere üç güncel model kullanılarak, 2014–2024 yılları arasındaki 343 Anayasa Mahkemesi kararı, mahkeme süreçlerini yansıtan iki aşamalı bir değerlendirme çerçevesi üzerinden analiz edilmiştir. Çalışmada hem kabul edilebilirlik değerlendirmeleri hem de esas hak ihlali kararları açısından model performansı ölçülmüştür. Kabul edilebilirlik aşamasında (Aşama 1) doğruluk oranları Claude için %68,80 ile GPT-5 için %81,34 arasında değişmiş; çoğunluk oylaması yöntemi %79,59'a ulaşmıştır. GPT-5, en az toplam hata ile dengeli bir yaklaşım sergilerken, Gemini ve Claude daha fazla kabul edilemezlik eğilimi göstermiştir. Mahkeme kararları ise daha ılımlı bir kabul oranı ortaya koymuştur. Hak ihlali aşamasında (Aşama 2), üç model de %81,50 doğruluk oranı yakalamış, çoğunluk oylaması ise %83,24 ile en yüksek performansı göstermiştir. Bu aşamada GPT-5 kısmi eşleşmelere daha yatkın, Gemini en yüksek sayıda tam eşleşmeye ulaşmış, Claude ise arada bir performans sergilemiştir. Modeller arası uyum örüntüleri yüksek ancak değişken düzeydedir. Aşama 1'de daha az sıklıkla görülen oybirliği, %87,32 ile en yüksek doğruluk oranını sağlamış, konsensüsün güvenilirliğini ortaya koymuştur. Aşama 2'de ise GPT-5 ile Claude en güçlü uyumu (%88,52) göstermiştir. Bu bulgular, topluluk yöntemleri ve insan–yapay zekâ hibrit yaklaşımlarının yargısal karar verme süreçlerinde tutarlılığı ve sağlamlığı artırabileceğini ortaya koymaktadır. Sonuçlar, genel amaçlı BDM'lerin dahi karmaşık anayasal ilkeleri anlayabildiğini ve mahkeme benzeri yapılandırılmış gerekçeler üretebildiğini, dolayısıyla hukuki uygulamalar açısından dikkate değer doğruluk seviyelerine ulaştığını göstermektedir. Mevcut modeller, yargısal akıl yürütmenin tüm derinliğini yansıtmakta güçlük çekse de, topluluk yöntemlerinin sağladığı istikrarlı üstünlük, amaca özel geliştirilecek hukuki yapay zekâ sistemlerinin genel modelleri aşabileceğini ve anayasa yargısını verimlilik, tutarlılık ve adalete erişim açısından dönüştürme potansiyeline sahip olduğunu ortaya koymaktadır.